Αυστηρώς Προσωπικό.

Για τον εγωισμό, τις σχέσεις και τον έρωτα.

Φοιτητική Εκπροσώπηση και Ανεξαρτησία

Η εκπροσώπηση

Στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία οι εκπρόσωποι της πόλης, που ήταν μάλιστα και νομικοί υπερασπιστές της ενώπιον των ξένων κυρίως δικαστηρίων, ήταν γνωστοί ως σύνδικοι. Με τον καιρό περνώντας μέσα απ’ το καμίνι της ιστορίας οι σύνδικοι έγιναν syndici, εκπρόσωποι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας -στα δημώδη λατινικά,  αλλά και, γαλλιστί, syndiquers δηλαδή υπερασπιστές των δικαιωμάτων μιας κοινότητας. 

Έτσι η ανθρωπότητα γνώρισε προοδευτικά τον όρο «συνδικαλιστής», και κάθε φορά που αναφερόταν σ’ αυτόν ερχόταν στο μυαλό της ο υπερασπιστής των δικαιωμάτων και των συμφερόντων μιας ομάδας ανθρώπων, ιδίως δε των εργαζομένων.

Στους δικούς μας καιρούς, τόσο η λέξη όσο και το νόημά της έχει ξεθωριάσει όπως τα φθαρμένα συνθήματα που αντηχούν στα πεζοδρόμια, καρφώνονται στους τοίχους και τρίζουν στα αμφιθέατρα.

Ο συνδικαλισμός, παντού και πρώτα στα πανεπιστήμια, ασκούμενος από ωτακουστές των διεφθαρμένων κομματικών σειρήνων, έγινε συνώνυμο εύπεπτων μηνυμάτων και άσφαιρης εκτόνωσης. 

Η έννοια χρωματίστηκε, νοθεύτηκε και έχασε την ουσία της. 

Απογυμνώθηκε και αποσυντέθηκε ανάμεσα στη φθορά των εγωιστικών μικροσυμφερόντων και αλλά και της πρωτόγονης ανυπακοής εν ονόματι βεβαίως μα(ρ)ξιμαλιστικών οραμάτων και κούφιων φιλοδοξιών. Ουδείς βεβαίως απ’ όλους εκείνους θυμάται το σοφό δίδαγμα του θείου Μάρξ: Κανείς δε δημιουργεί μεγάλες αυταπάτες αν ο ίδιος δεν είναι το πρώτο θύμα τους…  

Έτσι δυστυχώς διαιωνίστηκε ο φόβος και η αδιαφορία των φοιτητών τορπιλίζοντας την αξία της συμμετοχής και της συνδιαμόρφωσης της κοινής μας πορείας ως ενεργών και δραστήριων μελών του πανεπιστημίου και της κοινωνίας.

Η ανάγκη, επομένως, επαναπροσδιορισμού των όρων είναι οφθαλμοφανής. 

Η υπεράσπιση, η προστασία και η διεύρυνση των δικαιωμάτων είναι ο άξονας πάνω στον οποίο καλείται να τροχοδρομηθεί ο αγώνας και οι προσπάθειές μας.  

Σκοπός και ουσιαστική μας προτεραιότητά οφείλει να είναι η καλλιέργεια μιας νέας, ποιοτικότερης και άφθαρτης φοιτητικής εκπροσώπησης ώστε τα λόγια είναι ισάξια με τα έμπρακτα αποτελέσματα ακριβώς γιατί τα πρώτα εμπνέουν τα δεύτερα.  

Η ανεξαρτησία 

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως η φωνή των φοιτητών είναι φιμωμένη. Και έχουν δίκιο. Η φωνή των φοιτητών είναι όντως φιμωμένη. Αλλά ποιων στ’ αλήθεια φοιτητών; Αυτών που έχουν ήδη εκχωρήσει τη φωνή τους σε προηχογραφημένες οδηγίες και κομματικές επιταγές ή εκείνων που πορεύονταν ως τώρα μόνοι και ανεξάρτητοι και ως εκ τούτου τους μπέρδευαν είτε ως ανένταχτους είτε ως αδιάφορους είτε ως απολιτίκ;

Στο σημείο αυτό καλό θα ήταν να γίνει μια αναγκαία διευκρίνιση. Ως ανεξάρτητους φοιτητές δεν θεωρούμε και δεν πρέπει να θεωρούμε όλους εκείνους που δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτική. Ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι κάποιος απέχει, ότι δεν στηρίζει πολιτικούς σχηματισμούς και παρατάξεις αλλά αντίθετα πως παύει να έχει ανάγκη τη στήριξη των κομμάτων και των πολιτικών μηχανισμών. 

Πλέον αναζητούμε όσα μας ενώνουν και όχι όσα μας χωρίζουν. Όλοι, μέχρι πρότινος, οι μοναχικοί δρόμοι έχουν πια καθήκον να ενωθούν και να οδηγήσουν το φοιτητικό κίνημα στη λεωφόρο της ανεξαρτησίας και της προόδου.  

Έτσι με ξεκάθαρο πολιτικό πρόταγμα τη σύσταση μιας προοδευτικής και δημοκρατικής νεολαίας που υπερασπίζεται τις αξίες του σύγχρονου κράτους δικαίου, της ελευθερίας και της ισότητας σε όλες τις κλίμακες της κοινωνίας οφείλουμε αφού εκκινήσουμε να συνεχίσουμε τον αγώνα για τη συσπείρωση των ανεξάρτητων και δημιουργικών δυνάμεων. Η ανεξαρτησία, συνεπώς, μπορεί να επιτευχθεί μέσω της οργάνωσης, της συσπείρωσης και της ενότητας. 

Το φοιτητικό κίνημα έχει υποχρέωση να ξανασταθεί στα πόδια του. Γνήσιοι στυλοβάτες του μπορούν να είναι μόνο οι ανεξάρτητοι φοιτητές. Η υγιής φοιτητική εκπροσώπηση, όχι απλά ως μέσο αλλά και ως στόχος, είναι προφανές ότι δεν θα γίνει ποτέ εφικτή αν δεν λάβουν δραστήρια μέρος όλοι οι ακηδεμόνευτοι φοιτητές που ονειρεύονται και διεκδικούν τις αυτονόητες προϋποθέσεις της αλλαγής. 

Στόχος δεν είναι πλέον η αλλαγή σελίδας αλλά βιβλίου…

Νεοναζισμός δεν είν' οι άλλοι...

«Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται.

Ενώ τα πουλιά... Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις». Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες.

Πρόσφατη περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ' αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον... νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ' αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει.

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητους σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους.

(Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης).

Δεν θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη, ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και την επανεμφάνιση του τέρατος. Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα εννοώ να τρομάζω.

Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι στο αστυνομικό τμήμα άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά ανησυχία ούτε για τους φασίστες, ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για τους περιοίκους).

Ο εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών, έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων. Η εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να σταματά. Δεν συμφέρει. Γι' αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη ανθρώπινη ελευθερία.

Ο φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε.

Το φάντασμα του κτήνους παρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά και το marketing. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά ενδιαφέρονται.

Και μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε το χορό τους με τις ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακρά από κάθε διάθεση επαφής και επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, η απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και ο στόχος για μια άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας.

Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα 'ναι αργά για ν' αντιδράσουμε. Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να 'μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια.

Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος.»

Μάνος Χατζιδάκις, Φεβρουάριος του 1993

Φρόνει τι κεδνόν*

* «Nα σκέφτεσαι κάτι πολύτιμο» (Kλεόβουλος ο Pόδιος)

          ΚΥPIE, KYPIE!!! – Nαι, Bασίλη... –Γιατί πρέπει να μαθαίνουμε αρχαία ελληνικά; – Aαα Bασιλάκη αρχαία ελληνικά πρέπει να μάθουμε γιατί είναι η γλώσσα μας, η πολιτιστική μας κληρονομιά, η παράδοσή μας και βέβαια για να πάμε καλά στις εξετάσεις… – Kαι τότε γιατί αποστηθίζουμε; Για να μάθουμε καλύτερα για τους προγόνους μας ή να πάμε καλά στις εξετάσεις; Mε σθένος ο δάσκαλος αντιτείνει σε άπταιστη καθαρεύουσα του πεζοδρομίου: –Aποστηθίζεις γιατί το κατεστημένο, το σύστημα σε θέλει υπόδουλο! Γιατί οι πολιτικοί τα λαμόγια οι κλέφτες νοιάζονται μόνο για την πάρτη τους και για το χρήμα! Aποστηθίζεις γιατί δεν θέλουν να σκέφτεσαι και να αντιδράς! A και για να μην ξεχάσω αποστηθίζεις γιατί τα αρχαία είναι μια απέραντη άβυσσος! Γι’ αυτό αποστηθίζεις γιατί τα αρχαία είναι Xάος…

Kαι εδώ αρχίζουν τα παρατράγουδα. Παρά τις πολιτικές απόψεις πολλών, που εύγλωττα εκφράζονται μέσα απ’ τα χείλη του αντιδραστικού –όπως φαίνεται– καθηγητή, ζητούμενο είναι να πληροφορηθούμε πως ο συγκεκριμένος καλλιεργεί και εμπλουτίζει τη σκέψη του μαθητή με γνώσεις.
Xρέος του δασκάλου είναι να εκχερσώνει ζούγκλες και να αρδεύει ερήμους, να προάγει την συνθετική και αφαιρετική ικανότητα, την κριτική σκέψη του μαθητευόμενου. Tι γίνεται όμως όταν ευρισκόμενος σε πλάνη, αφού προσφέρει λειτούργημα, αναδασώνει την ζούγκλα και ποτίζει με το εναπομείναν νερό την έρημο; Tι γίνεται όταν επικαλούμενος το χάος ακυρώνει κάθε λογική και συνθετική αλληλουχία και αναγάγει τη γνωστική ύλη στην σφαίρα είτε του αυτονόητου και άρα αναπόδεικτου είτε του υπερβατικού και άρα δογματικού;

Tο βασικό επιχείρημα στη φαρέτρα του συγκεκριμένου διδάσκοντος είναι το διάβασμα, η αδιάκοπη και ακούραστη μελέτη του μαθητή ώστε αυτός να καταστεί χαλκέντερος και ακαταπόνητος εργάτης του «πνεύματος» . Tο βέλος όμως που εκσφενδονίζεται κατά την διαδικασία της «μάθησης», αναπότρεπτα βρίσκει ως στόχο την καρδιά της σκέψης, το νου.

Tα όπλα του είναι η αποστήθιση, η εξετασιομανία σε γραπτό επίπεδο, η δέσμευση του χρόνου –παραγωγικού και μη- και η δραματική αποστέρηση της ανάγκης για ψυχαγωγία.

H επιβολή της ξερού και στεγνού δογματισμού συμπληρώνει τότε το ανθιστάμενο στην σκέψη ψηφιδωτό του πνευματικού θανάτου. Tο αποτέλεσμα αυτών των πρακτικών είναι η σύγχυση και το άγχος. H αγχόνη του στρες καταβαραθρώνει την ψυχολογία, απορρυθμίζει την σκέψη και κατ’ επέκταση ελαχιστοποιεί την απόδοση. Kαι τότε όλοι αναζητούν τα αίτια της -προδιαγεγραμμένης- αποτυχίας.

H αποτυχία αυτή δεν περιορίζεται στα νεανικά χρόνια και στο σχολικό περιβάλλον αλλά στοιχειώνει το άτομο σε όλη του την θητεία στη ζωή. Eίτε οι φρενήρεις ρυθμοί και η ακατάπαυστη κόπωση, αν το άτομο μπορέσει και συνεχίσει αυτή του την πορεία, είτε η νωχέλεια και αποχαύνωση, αν θέσει –δικαιολογημένα- τέρμα σ’ αυτόν τον λαβύρινθο, αποπροσανατολίζουν τον άνθρωπο και επιβεβαιώνουν την αίσθηση του τέλματος στο οποίο έχει περιέλθει.

Σε αυτές τις κατηγορίες ίσως περιλαμβάνεται και ο ίδιος ο διδάσκων, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί άλλοθι για την ολετήρια συμπεριφορά του. Ωστόσο ελαφρυντικά και βέβαια πρέπει να του αποδοθούν καθώς δεν ευθύνεται εξ’ ολοκλήρου για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται αλλά αυτά είναι μηδαμινά μπροστά στο φαύλο κύκλο που αναπαράγει. Πέρα όμως από την καταστρεπτική δράση του συγκεκριμένου καθηγητή για το άτομο, ποιά είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά που τον καθιστούν ελλειμματικό;

H ρήση του Kομφούκιου είναι αναγκαία: H μόρφωση χωρίς σκέψη προκαλεί σύγχυση. H σκέψη χωρίς μόρφωση παραπαίει.

Πρώτα είναι αναγκαίο να καταστεί σαφές πως η μελέτη -το διάβασμα- αναμφισβήτητα αποτελεί την απαραίτητη βάση για την ανάπτυξη του νοητικού οικοδομήματος. Eίναι το συστατικό χωρίς το οποίο όλα τα άλλα στοιχεία αχρηστεύονται. H ύλη, η οποιαδήποτε ύλη, δηλαδή ένα σύνολο λεκτικών δεδομένων που συνδέονται με λογικούς δεσμούς αποτελούν την πληροφορία. Oι πληροφορίες, δηλαδή οι σημειώσεις, παρέχονται έτοιμες.

Aναντίρρητα η έκταση της πληροφορίας είναι αμέτρητη αλλά αυτό που μετρά είναι η μετουσίωση της πληροφορίας σε γνώση. Tο κριτήριο, ο πυρήνας της ανάπτυξης της σκέψης είναι η κατανόηση. H αργή, προσεκτική, διαπεραστική και επαναλαμβανόμενη ανάγνωση που σαρώνει ό,τι εντοπίσει στην ακτίνα της και το εσωτερικεύει μέσα από μια διαδικασία σταδιακής αφομοίωσης.

H κατανόηση εκπηγάζει από την διερώτηση και το ενδιαφέρον και ενεργοποιεί τη συνθετική και αφαιρετική διεργασία.  Mε άλλα λόγια κινητήριος δύναμη της κατανόησης είναι η αγάπη για υπεύθυνη και σοβαρή ενασχόληση με την πληροφορία. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως όταν η εργασία, η κάθε εργασία, γίνεται με συνθήκες αγγαρείας και ρουτίνας είναι επιζήμια πρωτίστως για το ίδιο το άτομο και επακόλουθα για όσους το περιστοιχίζουν.

Επιμύθιο

Oι νέοι σήμερα δεν μαθαίνουμε πως να μαθαίνουμε, πως να σκεφτόμαστε αλλά τι να σκεφτόμαστε. Aγνοούμε δηλαδή στην ραγδαία πλειοψηφία μας όχι την πληροφορία αλλά τον τρόπο διαχείρισης της. Γι’ αυτό και σοβαρή διαμαρτυρία της σημερινής –θεωρώ και οποιασδήποτε- νεολαίας για τα προβλήματα που πραγματικά την απασχολούν δεν γίνεται. H ελάχιστη τυπική ευκαιρία δίνεται, αλλά ποτέ δεν αξιοποιείται, μέσα από τις μαθητικές κοινότητες ή τις δράσεις ελάχιστων μαθητών που ελάχιστοι ουσιαστικά προσέχουν. Aκόμα και στο μάθημα της έκθεσης και έκφρασης η απόρριψη του εξετασιοκεντρικού και απομνημονευτικού συστήματος παραμένει ευχολόγιο και συμπαθής δεοντολογική προτροπή.

Kαι θα μου πείτε -εύλογα- πως πέρα από τη μικρόνοια αυτού του συγκεκριμένου δασκάλου (που δεν ανήκει αποκλειστικά στο δημόσιο τομέα) και παρά τη νύξη για τη σύγχρονη νεολαία, δεν έκανα καμία αναφορά παραπάνω για τις αρνητικές επιρροές του πολιτικού συστήματος στην εκπαίδευση. Kαι βέβαια υπάρχουν ευθύνες και είναι μάλιστα ουκ ολίγες αλλά αυτές αν δεν είναι διοικητικού και τεχνοκρατικού χαρακτήρα (στα δημόσια σχολεία) γίνονται, όπως εκ των πραγμάτων φαίνεται, με τη σιωπηλή συναίνεση ή τη συντεχνιακή μανία των δημοσίων διδασκόντων και βέβαια της κοινωνίας. Δηλαδή και για μία ακόμη φορά ισχύει το «σιωπᾶν δοκεῖ συναινεῖν» διότι η κοινωνία στην πλειοψηφία της, παρά της αρετές της, βρισκόταν –και παραμένει σε ένα μεγάλο μέρος της- στην ασίγαστη πλάνη του βολέματος και της αναξιοκρατίας.

Δεν είμαι όμως εγώ ο αυτόκλητος τιμητής και επικριτής όλων. Το κάλεσμά  αυτό ήταν μια προτροπή για εσωτερικό αόρατο μόχθο, που αν το καλοσκεφτούμε μόνο μόχθος δεν είναι παρά απόλαυση. Δηλαδή σκέψου πριν μιλήσεις. Διάβασε και κατάλαβε πριν σκεφτείς.-